هێرشەكانی بەغداد.. ‏هۆشداری لە توندوتیژیی نوێ و پەرتبوونی زیاتری ماڵی شیعی

گروپە چەكدارەكانی نزیك لە ئێران دەجەنگن بۆ ‏سەرلەنوێ دووپاتكردنەوەی هێز و دەسەڵاتیان

بە ئامانجگرتنی باڵیۆزخانەی ئەمریكا لە بەغداد و هەڵدانی بۆمبی دەستی بۆناو نوسینگەی ‏لایەنە ڕكابەرەكانی گروپەكانی نزیك لە ئێران، مەترسیی سەرهەڵدانی شەپۆلێكی نوێی ‏توندوتیژی لە عێراق لێدەكرێت، ئەمە جگە لە ئەگەری كاریگەریی حراپی لەسەر ‏پەیوەندیی نێوان دوو باڵە شیعییەكە، سەدر و چێوەی هەماهەنگی.‏

ڕۆژنامەی (وۆڵ ستریت جۆرناڵ)ی ئەمریكی دەڵێت، هێرشەكانی هەردوو ڕۆژی ‏پێنجشەممە و هەینی ئاماژەیە بۆ گۆڕانكاری لە ئامانجی گروپە چەكدارەكاندا، دوای ئەوەی ‏شوێنی مەدەنی كرانە ئامانجی هێرشەكان، لەكاتێكدا تائێستا هیچ لایەنێك ‏بەرپرسیارێتییەكەی ڕانەگەیاندووە.‏

شانەی ڕاگەیاندنی ئەمنی ڕۆژی پێنجشەممە برینداربوونی منداڵ و ژنێكی ڕاگەیاند بەهۆی ‏كەوتنەوەی ژمارەیەك مووشەك لە ناوچەی سەوزی ناوەڕاستی بەغداد.‏

ناوچەی سەوز، كە بارەگای ژمارەیەك لە باڵیۆزخانەكان لەخۆدەگرێت ڕووبەڕووی ‏هێرشی مووشەكی بووەوە كە لە ناوچەی دۆرەی باشووری بەغداوە كراون، بەپێی ‏ڕاگەیەنراوێكی شانەكە.‏

تەقینەوەكان بەرۆكی بارەگای چەند حزب و لایەنێكیشی گرتووە، لەوانە بارەگای پارتی و ‏هێزە سونییەكان.‏

سەرچاوەكانی پۆلیسی عێراق ڕایانگەیاند، بۆمبێكی چێندراو بارەگای حزبی “تەقەدوم”ی ‏كردووەتە ئامانج كە محەمەد حەلبوسی، سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ‏سەرۆكایەتیی دەكات و بووەتە هۆی برینداربوونی دوو پاسەوان و زیانگەیاندن بە بیناكە.‏

هێرشێكی هاوشێوە بەرەبەیانی پێنجشەممە کرایەسەر بارەگای لقی پێنجی پارتی دیموكراتی ‏كوردستان لە بەغداد، هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانیی لێنەکەوتەوە.‏

بەپێی ڕاپۆرتی ڕۆژنامە ئەمریكییەكە گروپە چەكدارەكانی نزیك لە ئێران دەجەنگن بۆ ‏سەرلەنوێ دووپاتكردنەوەی هێز و دەسەڵاتیان لە وڵات دوای ئەو شكستەی لە ‏هەڵبژاردنەكەی تشرینی یەكەمی ساڵی ڕابردوو بەسەریاندا هات.‏

ئەمەش لەكاتێكدایە موقتەدا سەدر، سەرۆكی ڕەوتی سەدر چەند جارێك جەختی لەسەر ‏پێكهێنانی حكومەتی زۆرینەی نیشتمانی كردووەتەوە، كە هەڕەشەیەكی ڕاستەوخۆی ‏دوورخستنەوەی گروپە چەكدارەكانە لە حكومەتی داهاتوو.‏

ڕێگای فشار
لاهیب هیگڵ، گەورەی شیكەرەوەكانی عێراق لە گروپی قەیرانە نێودەوڵەتییەكان، دەڵێت، ‏ئەم هێرشانە “ڕێگایەكە بۆ فشارخستنەسەر سەدر و بیرهێنانەوەی لەوەی مەترسیی ‏هەڵایسانی كاری توندوتیژانە هەیە، لەحاڵێكدا ئەگەر گروپەكان نەخاتە ناو حكومەتی ‏نوێوە”.‏

وۆڵ ستریت لە زاری هیگڵ دەڵێت، “ئەوەی ئەو گروپانە بە سەدری دەڵێن ئەوەیە، كە ‏بەرپرس دەبیت لەبەر ئەوەی هەمووانت نەخستە نێو گرێبەستی پێكهێنانی حكومەت”. ‏ئەوەشی وت، “پێشتر ئەم دابەشكارییەمان لەنێو ماڵی شیعەدا بەدینەكردووە”.‏

ئیحسان شمەری، سەرۆكی ناوەندی بیری سیاسی دەڵێت، هێرشەكانی ئەمدواییە هەڵگری ‏‏”پەیامی سیاسی و هەوڵی تێكدانی دۆخی ئەمنییە وەك یەكێك لە ئامانجەكان، كە هەندێك ‏لەلایەنە سیاسییەكان ڕووبەڕووی هەندێك گروپی دیكەی دەكاتەوە بەمەبەستی بەربەست ‏دروستكردن لەبەردەم حكومەت، یان ئیحراجكردنی لەپاش پێكهێنانی”.‏

ماڵپەڕی حورە لە زاری شمەری وتی، “سروشتی ململانێی سیاسی لەنێو هێز و لایەنە ‏شیعیەكاندا ڕەنگدانەوەی گەورەی دەبێت لەسەر شەقام”، ئاماژەی بەوەشكرد، “ئەم هێزانە ‏خۆیان لە بەركەوتن لەگەڵ كوتلەی سەدر یان هەنگاونان بەرەو ململانێی شیعی شیعی ‏دەپارێزن، بۆیە دەبینن بە ئامانجگرتنی باڵیۆزخانەی ئەمریكا بژاردەیەكی بەردەستە كە ‏دەكرێت بەكاربهێندرێت”.‏

شمەری دووپاتیشیكردەوە، ئەنجامدەری هێرشەكان دەیانەوێت نامەیەك بگەیەنن كە ‏ناوەرۆكەكەی ئەوەیە “ئەگەر هەندێك لایەنی سیاسیی گروپە چەكدارەكان یان هێزەكانی ‏چێوەی هەماهەنگی بێبەش بكرێن، دۆسیەی ئەمنی دەبێتە ئەو كارتە و دەكرێتە ئامانج”.‏

هەروەها ئەحمەد یونس، شارەزای یاسایی لە كاروباری دەستوری و شیكاری سیاسی لە ‏لێدوانێكدا بۆ ئاژانسی ڕۆیتەرز دەڵێت، “سەدرییەكان هەنگاو بەرەو پێكهێنانی حكومەتی ‏زۆرینەی نیشتمانی دەنێن، لایەنە ناڕازییەكان پێیانوایە پڕۆژەكەی سەدر دەربارەی ‏حكومەتی زۆرینە هەڕەشە لە مانەوەی شیعە دەكات لە ئایندەدا وەك زۆرینەی سیاسی”.‏

وتیشی، ئەوانیش هەموو ئەوەی لەتوانادابێت دەیكەن بۆ خۆدوورخستنەوە لە كۆنتڕۆڵی ‏سیاسی.‏

ئاژانسەكە لە زاری بەرپرسێكی حكومەتی عێراقیشەوە، كە ناوی بڵاونەكراوەتەوە، دەڵێت، ‏پێشبینی دەكات ئەندامانی سەربازگەی ئێران (مەبەستی لایەنە نزیكەكانی ئێرانە) ‏هەڕەشەی بەكارهێنانی توندوتیژی بكەن بۆ بەدەستهێنانی شوێنگەی خۆیان لە حكومەتدا، ‏بەڵام توندوتیژییەكە زیادناكەن بۆ ململانێی بەرفراوان لەگەڵ سەدر.‏

لای خۆیەوە ئیبراهیم محەمەد، كەسایەتیی سیاسیی شیعە و سەركردە لە هاوپەیمانیی فەتح ‏دەڵێت، بەردەوامیدان بەم پرۆژەیە لەلایەن سەدرییەكانەوە كە خۆی دەبینێتەوە لە ‏دوورخستنەوە و فەرامۆشكردنی هێزی شیعیی كاریگەر لە پێكهێنانی حكومەتی داهاتوو، ‏دەبێتە هۆی ڕوودانی كاردانەوەی جیاواز كە خۆی دەبینێتەوە لە بایكۆتی سیاسی و ‏ناڕەزایی میللی، دەشێت بگاتە ڕووبەڕووبوونەوەی چەكداریش.‏

س: ئاژانسەكان

بابەتی پێشتر

زانایان هەڵمی ئاویان لەسەر هەسارەیەك دۆزییەوە

بابەتی دواتر

ڕوسیا نزیكبوونەوەی وادەی داگیركردنی ئۆكرانیا ڕەتدەكاتەوە

بابەتی پەیوەندیدار