تای خوێنبەربوون – کریمیا-کۆنگۆ (CCHF) نەخۆشییەکی ڤایرۆسیی درمیی کوشندەیە، لە ڕێگەی ئاژەڵەکانی وەک مانگا، بزن و مەڕ دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ، هەندێک جاریش لەڕێگەی پێوەدانی مێشوولە دەگوازرێتەوە. نیشانەکانی دەکرێت سووک بن، لە هەندێک حاڵەتیشدا مەترسیی لەسەر ژیانی مرۆڤ دروستدەکات.
ئەم نەخۆشییە ڕێژەی مردنی تێیدا %15 ىۆ %30ـیە، ڤایرۆسەکە لەڕێگەی مێشوولە و ئاژەڵەوە دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ.
نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە بە خێراییەکی زۆر دەردەکەون، ماوەی نێوان دەرکەوتنی نیشانەکان و تووشبوون بە نەخۆشییەکە 2 تا 4 ڕۆژە.
نیشانەکانی نەخۆشییەکە
– سەرئێشەی توند
– تای بەرز
– ئازاری جومگەکان
– ئازاری گەدە
– ڕشانەوە
لەم حاڵەتانەدا مەترسی لەسەر ژیان دروستدەکات
– سووربوونەوەی چاوەکان و سوورهەڵگەڕانی ڕووخسار
– نیشانەی زۆر توندی وەک خوێنبەربوونی دەم و لووت
– خوێنبەربوونی ژێرپێست
ئەو کەسانەی ئاژەڵدارن و بەرکەوتنیان لەگەڵ ئاژەڵ هەیە، مەترسیی توشبوونیان بەم جۆرە نەخۆشییە زیاترە، بەو پێیەی ڤایرۆسەکە لەڕێگەی بەرکەوتن بە خوێن، پیسایی، میزی ئاژەڵەکان بۆ مرۆڤیش دەگوازرێتەوە.
چارەسەرەکان چین؟
تا ئێستا هیچ چارەسەر و پێکوتەیەک بۆ ئەم جۆرە نەخۆشییە بەشێوەیەکی دیاریکراو، نەدۆزراوەتەوە. بەڵکو تەنها دەتواندرێت نیشانە سەرەتاییەکانی وەک تا، لەرز و خوێنبەربوونی نەخۆشەکە لە ڕێگەی دەرمانەوە کەمبکرێتەوە.
ڕێکارەکانی خۆپارێزی چیین؟
– دەبێت هاوڵاتییان لەکاتی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەکە خۆیان بەدووربگرن لە کڕین و بەکارهێنانی گۆشت لە سەرچاوەی نەناسراوەوە، بەڵکو تەنها ئەو گۆشتانە بەکاربێنن کە لە سەربڕخانە ڕەسمییەکان و لەژێر چاودێریی تەندروستی و مەرجەکانی سەلامەتییدا بەرهەمهاتوون.
– دوورکەوتنەوە لەو کەسانەی کە نیشانەکانیان تێدا بەدیکراوە، چونکە ڤایرۆسەکە لەڕێگەی بەرکەوتن بە خوێن، میز، پیسایی یاخود لیکی کەسی تووشبوو، بەخێرایی دەگوازرێتەوە.
– ئەو کەسانەی ئاژەڵدارن، یاخود لە سەربڕخانەکان کاردەکەن، بەردەوام جلوبەرگی تایبەت بەکاربهێنن و دەرمان لەو ژینگەیە بڕشێنن کە ئاژەڵی تێدا بەخێودەکەن.
– ڕشاندنی دەرمانی دژە مێروو و مێشوولە
