241 کەس لە چین و توێژە جیاجیاکان، سەبارەت بە دیداری (کوردناسی) لە زانکۆی ئەمریکی لە سلێمانی کە رووبەڕووی رەخنە بووەوە، بەیاننامەیەکی هاوبەشیان بڵاوکردەوە.
لە بەیاننامەکەدا هاتووە، لە رۆژانی 25 بۆ 27ـی 9، دامەزراوەی کەشکوڵ لە زانکۆی ئەمریکی لە سلێمانی دیداری (کوردناسیی) بۆ کۆمەڵێک لە توێژەران، شاعیران و هونەرمەندان لە هەر چوار پارچەی کوردستان و دەرەوە، رێکخست. سێ رۆژی پڕ لە گفتوگۆ و وتاری گرنگ سەبارەت بە هۆنراوە، وێژە و کەلتووری کوردی و پەیوەندیی سۆفیزم بە هۆنراوەی کلاسیکەوە؛ لە هەمان کاتدا تیپی (هونەرگەی وڵات) لە رۆژئاوای کوردستانەوە بانگهێشتکرابوون، هەم بۆ گفتوگۆکردن لەسەر شێواز و بنەمای کارکردنیان، کە تەنیا لە گۆرانی وتندا کورتناکرێتەوە، بەڵکو ئەرشیفکردن و زیندووکردنەوەی کەلتوور و هونەری کوردییە لە رۆژئاوای کورستان.
ئەوەش خراوەتەڕوو، لە کۆتا ئێوارەی دیدارەکەی زانکۆی ئەمریکی لە سلێمانی، تیپی (هونەرگەی وڵات) کۆمەڵێک ئاوازی ناوازەیان پێشکەش بە سەدان ئامادەبوو کرد. یەکێک لە نمایشەکان بە ناوی (ژیانەوە)، پێرفۆرمانسێکی رەمزیی بوو کە گوزارشتی لە ئازادبوونی ژنانی رۆژئاوا دەکرد لە ژێر جەور و ستەمی داعش؛ نمایشەکە ‘داماڵینی بورقا’ بوو، بە مانای داماڵینی بورقا و دەرکەوتنی جلی کوردیی شەڕڤانان بوو، کە رەمزە بۆ خەباتی ژنان و پیاوانی گەریلا، کە بەو بەرگە کوردییەوە، شکستیان بە هێزی تاریکی داعش هێنا.
ئەو ژمارەیە لە چین و توێژە جیاجیاکان، کە پێکهاتوون لە (هاوڵاتیی ئاسایی، هونەرمەند، نووسەر، شانۆکار، شاعیر، رۆژنامەنووس، مامۆستا، مامۆستای زانکۆ، فەرمانبەر، چالاکوان) و چەندین توێژی دیکە، بەشێکی دیکەی بەیاننامەکەیان بەمشێوەیە خستووەتەڕوو:
جێی داخە بەشێک لە بانگخوازان و لایەنگرانی ئیسلامییەکان هەر زوو کەوتنە هێرشبردن و ناوزڕاندن. لە هەموو ئەو کارە گرنگ و باشانەی کە لەو دیدارەدا ئەنجامدران، هیچ شتێک سەرنجی ئەوانی رانەکێشا، بۆ ستایش، یان رەخنەی ئەقڵانی، بەڵکو بەشێوەیەکی هیستیری و دوور لە هەموو بەهایەکی گفتوگۆی کراوە و مەدەنی، دەستیانکرد بە هەڕەشە و سکاڵاتۆمارکردن و ناوزڕاندنی زانکۆی ئەمریکی و گرووپی هونەرگەی وڵات. کەوتنە هەڕەشەکردن لە رێکخەرانی کۆنفرانسەکە و تەنانەت سەرۆکی زانکۆکەش کە (دکتۆر بیلال ئەحمەد)ـە.
وەک هەمیشە، ئیسلامی سیاسی، سوپایەک لە جنێوفرۆش و تەکفیرییان لە میدیا و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیان خستەگەڕ بۆ جنێودان، هەڕەشەکردن، تەکفیرکردن و لەکەدارکردنی کەرامەتی رێکخەرانی دیدارەکە و ئەندامانی گرووپی هونەرگەی وڵات. لە هەمان کاتدا، چەواشەکردنی خەڵک، بەوەی ئەم گرووپە موقەدەساتی ئیسلامیان، کە بورقایە، لەکەدارکردووە. لەکاتێکدا ئەوە لای هەمووان ئاشکرایە کە لە هەموو مێژووی کوردستاندا، ژنانی کورد بورقایان نەپۆشیوە تا ئەم کۆمەڵە پیاوە ئیسلامییە بە نوێنەرایەتیی ژنانی موسڵمانی بورقاپۆشی کورد بێنەدەنگ و هەڕەشەکردن.
ئەمە یەکەمجار نییە کە ئەندامان و لایەنگرانی ئیسلامی سیاسیی کوردستان، بە کارنامەیەکی دژەکوردانە و بە ناوی موسڵمانانی کوردستان، سوکایەتی بە هەموو جوانییەکانی ئەم نیشتمانە بریندارە دەکەن: سوکایەتی بە دەنگی ئازادی، هونەر، توێژینەوەی زانستی، شیعر و وێژەی کوردی. هێرشەکانیان بۆ کار و چالاکیی چاندی و فەرهەنگی کە لە دەرەوەی دنیابینیی ئەوان بێت، بووە بە پیشە و کاردانەوەیەکی باو کە ئامانج تیایدا لێدانە لە بەها کەلتووری، مێژوویی و فەرهەنگییەکانی خەڵکی کوردستان. هەوڵی بە ناسیاسیکردنی کورد لە مێژوو و کۆنتێکستی سیاسەتی خۆی وەک کورد دەدرێت لە رێگەی یاریکردن بە هەست و سۆزی خەڵکی کوردستان لەپێناو بەرژەوەندی و کۆمەڵێک ئەجێندای تایبەت. دەرئەنجامی ئەم جۆرە لە پەیڕەوکردنی سیاسەتی ئیسلامی، لەکوردخستنی موسڵمانانی کوردە.
کوردستان و کوردبوون لەژێر کارنامەی داگیرکەراندا و بەتایبەت لە رێگەی ئەندام و لایەنگرانی حزبە ئیسلامییە سیاسییەکان و کارنامەکانیان، دووچاری دووبەرەکیی کۆمەڵایەتی و توندڕەوییەکی ئاینیی ترسناک بووە. ئەم کارنامە ئیسلامییە مەبەستی ئاین نییە، بەڵکو مەبەستی کرۆکی کوردبوونە. لە رێگەی وتار و رەفتارەکانیان، سوکایەتی بە شۆڕشەکانی گەلی کورد بۆ رزگاری و دژی بیری توندڕەوی دەکەن، نمونەی وەک نزمنرخاندنی جلوبەرگی کوردی ئەندامانی گرووپی هونەرگەی وڵات، کە شۆڕشی دژ بە ستەم و داگیرکاریی رێکخراوی داعشی پێکراوە. ئەم جۆرە لە سوکایەتی و نزمنرخاندنە لەلایەن ئیسلامی سیاسییەوە، لە زۆر چالاکی مرۆیی، فەرهەنگی، مەدەنی، هونەری و زانستیدا، بەرجەستە دەبێتەوە.
ئێمە وەکو کۆمەڵێک لە خەڵکی ئازادیخوازی کوردستان، ئەم هەڕەشە و داگیرکردنەی کایەی ئەکادیمی، هونەری و کۆمەڵایەتیی کۆمەڵگەی کوردی کە لەلایەن ئیسلامی سیاسییەوە هەوڵی بۆ دەدرێت، رەتدەکەینەوە. ئەرکی حکومەتی هەرێمە رێگەبگرێت لەم پاشاگەردانییە کەلتووریی و سیاسییە. حکومەتی هەرێم و هەموو حزبە سیاسییەکان، بە بەرپرسیاری مێژوویی دەزانین بۆ رێگرتن لە هەوڵی تواندنەوەی شوناسی فەرهەنگیی خەڵکی کوردستان، هەروەها رێگرتن لە زاڵکردنی دەنگی جەهل و نەزانی بەسەر زانست، هونەر و داهێناندا. لە هەمانکاتدا، مافی ئازادیی رادەربڕین و گوزارشت مافێکی رەوا و بنچینەییە و ئەرکی دادگا و هێزە سیاسییەکانە ئەم مافە لە قەوارەی هەرێم بپارێزن. لە هەمانکاتدا، مایەی نیگەرانییە هەندێک لە میدیا و رۆژنامەنووسان لەو کاتانەدا رۆڵێکی نەرێنی دەگێڕن لە ورووژاندنی خەڵک و دروستکردنی ناکۆکی و دووبەرەکی و هاندانی توندوتیژی. ئەرکی میدیا و رۆژنامەنووسانە، بەرپرسیارانە، رەوشتییانە و دوور لە لایەنداری، مامەڵە لەگەڵ ئەم دۆخەدا بکەن و نەبنە ئامرازی بەرهەمهێنانی توندوتیژی.
ئیدی دەبێت ئەم دۆخە کۆتایی پێبێت و چیتر رێگە نەدرێت دادگاکان بۆ یەکلاکردنەوەی زۆرانبازییە بارگاویکراوەکان بە کارنامەی لایەنێکی دیاریکراو بخرێنەگەڕ. داواکارین، زانکۆکان، هونەر و داهێنان و توێژینەوەی زانستی دووربن لە دەستتێوەردانی هەر کەس و لایەنێک. زانکۆ شوێنی بەرهەمهێنانی زانستە، زانست ئازادانە بەرهەمدێت، نەک لەژێر تەکفیر، فەتوا و هەڕەشەی سکاڵاکردن. داهێنانی کەلتووری، هونەری و خەیاڵدانی هونەرمەند ئازادە، نابێت رێگە بدرێت هیچ ئاین، حزب و کەس و لایەنێک دەستتێوەردان، یان هەڕەشەبکات.
