دوای ساڵانێك لە دوورخستنەوەیان لە دروستکردنی فڕۆکەی “F 35”ی ئەمریکی، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا دەلێت، لە 2025دا دەبنە خاوەنی یەکەم فڕۆکەی نەوەی پێنجەم.
لە ڕاپۆرتێکدا پێگەی گریک ڕیپۆرتەر بڵاویکردەوە، 16 کۆمپانیای پیشەسازیی فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسمان یەکیانگرتووە، بۆ ئەوەی تا ساڵی 2023 یەکەم فڕۆکەی جەنگیی دروستکراوی ناوخۆیی تورکیا ئامادەبێت.
تورکیا یەکێک بوو لە هاوبەشەکانی ئەمریکا لە پڕۆگرامی دروستکردنی فڕۆکەی F 35ی ئەمریکی، بەڵام دوای کڕینی سیستمی ئێس 400ی ڕوسی لەلایەن تورکیاوە، ئەمریکا ئەو وڵاتەی لە فڕۆکەی جەنگیی F 35 بێبەشکرد، بەهۆی ئەوەی سوپای ئەمریکا ئەو سیستمە (ئێس 400) بە مەترسی بۆ فڕۆکەی F 35 دادەنێت.
لە نوێترین لێدوانیدا ڕەجەب تەیب ئەردۆغان لەوبارەیەوە وتی، تا ساڵی 2025 تورکیا دەبێتە خاوەنی فڕۆکەی شەڕکەری دروستکراوی خۆی، “تورکیا دەبێت ئامادەرکاریی بکات بۆ جەنگەکانی داهاتوو لەڕێگەی زیادکردن و پەرەپێدانی بەرهەمهێنانی كەرەستەی جەنگی”.
بەوتەی سەرۆكە توركییەكە، تورکیا لەناو 10 باشترین ئەو وڵاتانەیە کە دەتوانن فڕۆکەی جەنگی دروستبکەن، هەروەها لە سێ گەورەترین وڵاتانی دروستکەری فڕۆکەی بێفڕۆکەوانن.
وتیشی، ئەو پڕۆژانەی تورکیا لەبواری بەرهەمهێنانی کەلوپەلی جەنگیدا کاری تێدادەکات، زیاترن لە 750 پڕۆژە، لەناویشیاندا پەرەپێدانی سیستمی بەرگریی تورکیا.
ئەو پڕۆژەیەی تورکیا بۆ دروستکردنی فڕۆکەی جەنگی دەستیپێکردووە، زیاتر لە دوو هەزار و 300 ئەندازیار کاری تێدادەکەن، ئەمە لەکاتێکدایە بودجەی بەرگریی تورکیا 75 ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە.
بەپێی راپۆرتێکی پێشووی دیفێنس نیوز، تورکیا هەوڵدەدات سوود لە تەکنەلۆژیای فڕۆکەوانیی ئەمریکا و ڕوسیا وەربگرێت لە پیشەسازیی دروستکردنی فڕۆکەکانیدا.
بەپێی ئاژانسی فرانس پرێس، لە مانگی تشرینی یەکەمی 2021دا تورکیا داوایەکی پێشکەش بە ئەمریکا کرد بەمەبەستی کڕینی 40 فڕۆکەی جەنگیی جۆری 16 F، کە تائێستا ئەو داواکارییەی تورکیا ڕەزامەندیی کۆنگرێسی بەدەستنەهێناوە.
سەبارەت بەو داوایەی تورکیا، 11 ئەندامی کۆنگرێسی ئەمریکا نامەیەکی کراوەیان ئاراستەی جۆ بایدن کرد، کە نابێت ڕێگە بە دروستکردنی هەڕەشە بۆسەر ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا بدات لەڕێگی فرۆشتنی چەک بە تورکیا، کە “وەک هاوپەیمانێکی کەمتەرخەم و دژ مامەڵە دەکات”.
