ڕۆژی جیهانیی قوربانییانی چەکی کیمیایی.. کورد لە سێ پارچە کیمیایی بەسەردا كراوە

ئەمڕۆ ڕۆژی جیهانیی یادکردنەوەی قوربانیانی چەکی کیمیاییە، کورد لە هەر چوار ‏پارچەی کوردستان چەکی قەدەغەکراوی بەسەردا تاقیکراوەتەوە و لە ئێستاشدا سەرەڕای ‏تێپەڕبوونی دەیان ساڵ بەسەر قەدەغەکردنی چەکەکەدا، هێشتا کورد قوربانی چەکەکەیە.‏

چیرۆکی تاقیکردنەوەی چەکی کیمیایی لەسەر کورد، تەنها لە هەڵەبجە و سەردەشت ‏کۆتایی نەهاتووە، ئێستا سوپای تورکیا سوود لەو چەکە دەبینێت بۆ لێدانی هێزێکی کوردی ‏وەک گەریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان – پەکەکە.‏

کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەبەکارهێنانی هەر چەکێکی کیمیاییدا هەڵوێستی هەبووە و ‏کۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی تایبەت بەو پرسە کردووە، بەڵام بەکارهێنانی چەکەکە ‏دژی کورد لەم سەدەیەدا بە بێدەنگی تێپەڕیوە، ئەگەرچی بەڵگەی پێویست بۆ سەلماندنی ‏بەکارهێنانی چەکەکە خراوەتەڕوو.‏

لە ڕۆژی جیهانیی یادکردنەوەی قوربانیانی چەکی کیمیایی، کونسوڵخانەی ئەمریکا لە ‏هەرێم ڕایگەیاندووە، “لە هەرێمی کوردستان بەردەوامدەبین بۆ پێکەوەکارکردن لەگەڵ ‏یەکتر بۆ ڕێگریکردن بۆ ئەوەی هەرگیز کارەساتی قێزەونی لەم جۆرە ڕوونەدەنەوە و ‏برەوبدرێت بە پرنسیپی ئاشتی و لەیەکترتێگەیشتن و فرەیی”.‏

تێڕوانینەکەی کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەرێم بەو ئاراستەیەیە، کە لەدوای کیمیابارانی ‏هەڵەبجەوە، هیچ حاڵەتێکی وا لە هەرێم دووبارە نەبووەتەوە، بەڵام پەکەکە دەڵێت، لە دژی ‏گەریلاکانی لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێم و باکووری کوردستان چەكی كیمیایی لەلایەن ‏سوپای تورکیاوە بەکارهاتووە.‏

لە جیهاندا ڕەنگە هیچ نەتەوەیەک هێندەی کورد چەکی کیمیایی بە بەرنامە لە دژی ‏بەکارنەهاتبێت، لە دوو ساڵی یەک لە دوای یەکدا، لە ساڵی 1987 و ساڵی 1988 کورد لە ‏ڕۆژهەڵات و باشوور، لە سەردەشت و هەڵەبجە کەوتەبەر چەکی کیمیایی و هەزاران ‏كورد شەهید بوون، ئەوە سەرەڕای ئەوەی تا ئێستاش بەرکەوتووان ناتوانن بە ئاسایی ‏بژین و هەناسەیەکی ئارام هەڵمژن.‏

چەکی کیمیایی یەکێکە لە مەترسیدارترین هەڕەشەکان لە جیهاندا، لەڕۆژی یادکردنەوەی ‏قوربانییانی چەكی کیمیایی، یادی ئەو کەسانە دەکرێتەوە کە بەهۆی چەکی کیمیاییەوە ‏گیانیان لەدەستداوە و نوێکردنەوەی بەڵێن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی بەکارنەهێنانی ئەو چەکە ‏لەلایەن وڵاتانەوە دووپاتدەکرێتەوە، ئەگەرچی دژایەتیکردنی چەک لە جیهاندا لە هێزی ‏بەرژەوەندی گەورەتر نییە.‏

ئەم ڕۆژە هەلێکە بۆ دووبارە جەختکردنەوەی پابەندبوونی رێکخراوی قەدەغەکردنی ‏چەکی کیمیایی “‏OPCW‏” بۆ لەناوبردنی هەڕەشەکانی ئەم چەکە.‏

بابەتی پێشتر

لەژێر باڵی ئەمریكا و بەچاودێریی ڕوسیا<br> كورد گەڕێكی نوێی وتووێژ لەگەڵ سوریا دەستپێدەكات

بابەتی دواتر

وه‌زاره‌تی دارایی لەبارەی خەرجییەكانی خوێندنی باڵاوە ڕوونكردنەوەی دا

بابەتی پەیوەندیدار