لیژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق ئەمڕۆ هەینی 5ی شوبات كۆبووەوە و 39 بڕگەی لە پرۆژەیاسای بودجەی گشتیی عێراق بۆ ساڵی دارایی 2021 پەسەندكرد.
ئەو 39 بڕگەیە بەشێكیان هەڵوەشاندنەوەی بڕگە و بڕیاری پێشووی حكومەتن، ژمارەیەكیشیان هەمواركراونەتەوە و گۆڕانكاریی ڕیشەییان بەسەردا هێنراوە، دوای ئەو گۆڕانكارییانەش، لیژنەی دارایی دەنگی لەسەر هەموو ئەو بڕگانەی پرۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2021 دا.
دوای كۆبوونەوەی لیژنەكە، هەیسەم جبوری، سەرۆكی لیژنەی دارایی ڕاگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە و ئەو 39 بڕگەیەی پرۆژەیاسای بودجەی 2021ی ئاشكراكرد كە دەنگیان لەسەر دراوە.
تۆڕی میدیایی ئێستا، گرنگترین ئەو بڕگانە دەخاتەڕوو:-
- هەڵوەشاندنەوەی بڕگەی بڕینی موچەی فەرمانبەران و خانەنیشینان.
- كەمكردنەوەی بودجەی سێ سەرۆكایەتییەكە بە ڕێژەی 20%
- كەمكردنەوەی كۆی كورتهێنانی بودجەی وڵات لە 47٪ەوە بۆ 19٪، واتە لە 76 ترلیۆن دینارەوە بۆ 25 ترلیۆن دینار.
- كەمكردنەوەی ڕێژەی قەرزكردن بۆ 51 ترلیۆن دینار.
- دابینكردنی شایستەی دارایی وانەبێژان، فەرمانبەرانی گرێبەست و كڕێی ڕۆژانە.
- كاراكردنەوەی بنەمای وەرگرتنی باج بەشێوەیەكی زانستی و تاووتوێكراو.
- زیادكردنی بودجەی گەشەپێدانی پارێزگاكان لە 2 ترلیۆن دینارەوە بۆ 4 ترلیۆن دینار.
- زیادكردنی بڕی پترۆدۆلار بۆ پارێزگاكانی بەرهەمهێنەری نەوت و گاز لە 500 ملیار دینارەوە بۆ ترلیۆنێک دینار.
- تەرخانكردنی هەموو ئەو پارانەی بۆ پارێزگاكانی بەرهەمهێنەری نەوت و گاز تەرخاندەكرین بۆ جێبەجێکردنی پرۆژە خزمەتگوزارییەكانی ئەو پارێزگایانە.
- زیادكردنی بودجەی پڕچەككردنی سوپای عێراق و دەزگا هەواڵگرییەكان بەمەبەستی پێشخستنی توانای جەنگی و زانیارییان لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا.
- زیادكردنی بڕی پارەی تەرخانكراو بۆ تۆڕی چاودێریی كۆمەڵایەتی، بەجۆرێك كە بڕی یەك تریلیۆن و 500 ملیار دینار زیاتربێت بەراورد بە ساڵی 2020 بۆ ئەوەی ژمارەی خێزانە سوودمەندبووەكان زیادبكرێن و بڕی پارەكەش بۆ هەر خێزانێك زیاتر بكرێت.
- زیادكردنی دەرماڵەی وەزارەتی پەروەردە بۆئەوەی بتوانێت پەرتووك چاپبكات و پێداویستییەكانی خوێندكاران دابینبكات.
- تەرخانكردنی پارە بۆ زیادكردنی بەرهەمی كارگە گەورەكانی سەر بە وەزارەتی پیشەسازی.
- تەرخانكردنی پارە بۆ قەرەبووكردنەوەی ئەوانەی لە كەرتی تایبەتدا بەهۆی دابەزینی بەهای دیناری عێراقی بەرانبەر بە دۆلار زیانیان بەركەوتووە، لە پێناو بەردەوامیدان بە پرۆژەكان لەسەر داوای وەزارەتی پلاندانان و بەشی چاودێری لە دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵ.
- تەرخانكردنی پارە بۆ دانەوەی شایستە داراییەكانی جوتیاران و هاوكاریكردنیان بە بڕی 200 ملیار دینار بۆ دابینكردنی پێداویستییەكانی كشتوكاڵ و پەیین و تۆو، هەروەها ڕێگە بە جوتیاران بدرێت پێداویستییەكانیان لە دەرەوەی وڵات هاوردە بكەن و لەگەڵ ئەوەشدا بردنەدەرەوەی بەروبوومی خۆماڵی كە لە ناوخۆدا پێویست بێت، قەدەغە بكرێت.
- پشتیوانیكردنی سیستمی لامەركەزیی پارێزگاكان و پێدانی دەسەڵات بە پارێزگارەكان بۆ دەركردنی بڕیار دوور لە ڕۆتین یان ئاڵۆزكردنی پرۆسەكە لەلایەن وەزارەتەكانەوە.
- پشتگیریكردن و بەشداریپێكردنی كەرتی تایبەتی عێراق كە زیاتر لە 5 ملیۆن هاوڵاتی كاری تێدا دەكەن لەپێناو بنیادنانی پرۆژەكانی وەبەرهێنان و چالاككردنی بازاڕی ناوخۆدا.
- وەزارەتەكان پابەندبكرێن بە كڕینی بەرهەمی خۆماڵی و قەدەغەكردنی هاوردەكردنی هەر شمەك و كاڵایەك كە لە ناوخۆدا بەرهەمبهێندرێت و بەشی خۆژێنی بكات.
- پشتگیریكردنی دەستەی حەشدی شەعبی بە كەرەستەی پێویست بۆ جێبەجێكردنی ئەركەكانیان و پاراستنی تاكەكانیان لە شەڕی دژ بە تیرۆردا.
- هەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی وەزیران كە تایبەتە بە قەدەغەكردنی هێنانی ئەو ئۆتۆمبێلانەی زیانێكی كەمیان بەركەوتووە، ئەوەش لەپێناو بووژاندنەوەی ناوچەكانی پیشەسازی لە عێراقدا (كاری تەنەكچێتی و بۆیاغ و هی تر) كە هەزاران هەلی كار دابین دەكەن.
- هەڵوەشاندنەوەی ئەو بڕگانەی رێگە بە فرۆشتنی خانوبەرەی دەوڵەت دەدەن، مەبەست لەوەش پاراستنی پرۆسەكەیە لە گەندەڵی.
- تەرخانكردنی پارە بۆ دروستكردنی فڕۆكەخانەی نەینەوا و فڕۆكەخانەی زیقار و بەندەری گەورەی فاو، هەروەها پرۆژەی بەدعە كە ئاوی خورادنەوە بۆ بەسڕە دابین دەكات.
- تەرخانكردنی پارە بۆ پێشخستن و تەواوكردنی پاڵاوتگەكانی شعێبە و ناسریە و كەربەلا و بێجی بۆ ئەوەی هاوردەكردنی بەرهەمە نەوتییەكان كە تریلیۆنان دیناریان تێدەچێت، ڕابگیرێت.
- دەسەڵات بە وەزارەتی تەندروستی بدرێت بۆ هێنانی كۆمپانیای گەورە و پسپۆڕ لە بەڕێوەبردنی نەخۆشخانەكاندا، لەگەڵ پێشكەشكردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی و پزیشكی بە بێبەرانبەر.
- زیادكردنی بڕی 339 ملیار دینار بۆ كڕینی دەرمان و زیادكردنی تواناكانی كڕینی دەرمان و دابینكردنیان بۆ هاوڵاتییان.
- زامنكردنی ڕادەستكردنی نەوتی خاوی بەرهەمهێنراو لە كێڵگەكانی هەرێمی كوردستان بە حكومەتی فیدراڵی.
- زیادكردنی ئەو پارانەی بۆ قوربانییانی تیرۆر تەرخانكراون.
- بڕی 199 ملیۆن دۆلار تەرخانبكرێت بۆ دروستكردنی 1000 خوێندنگەی نوێ لە هەموو پارێزگاكاندا.
- تەرخانكردنی پارە بۆ دروستكردنی نەخۆشخانەی 100 قەرەوێڵەیی لە هەر پارێزگایەكدا.
- ڕاگرتنی خەرجكردنی پارە بۆ كۆنگرەكان و ڕاگرتنی دەرماڵە و خەرجیی میوانداریی هەموو وەزارەتەكان.
- پابەندكردنی ئەنجومەنی وەزیران بە كاركردن بە سیستمی بایۆمەتری بۆ فەرمانبەران، بۆئەوەی بندیوارەكانی هەموو وەزارەت و دامەزراوەكان ئاشكراببن.
